Π. Πέρκα: «Ο Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων θα έπρεπε να είναι μια Ανεξάρτητη Αρχή, εναρμονισμένη και σύμφωνη με το ευρωπαϊκό δίκαιο»

Ομιλία της Βουλευτή Φλώρινας και Αν. Τομεάρχη Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Κ.Ο του ΣΥΡΙΖΑ- Προοδευτική Συμμαχία στην Ολομέλεια της Βουλής για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών «Θεσμικό πλαίσιο για τη διερεύνηση αεροπορικών και σιδηροδρομικών ατυχημάτων και την ασφάλεια των μεταφορών»

Η κα Πέρκα ξεκίνησε την τοποθέτησή της, απαντώντας στις αιτιάσεις του Υπουργού Υποδομών & Μεταφορών, ο οποίος κατά την ομιλία του αναφέρθηκε στις «φωτογραφικές διατάξεις» της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, κατά την επιλογή των Διοικήσεων στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ).

«Η ιστορία είναι πολύ πρόσφατη κ. Υπουργέ, να σας θυμίσω», σχολίασε η Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. «Επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, τον Ιανουάριο του 2019 εξεδόθη η Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος των θέσεων για την ΥΠΑ και την ΑΠΑ. Στη συνέχεια, συστάθηκε ανεξάρτητη επιτροπή, με μέλη εγνωσμένου επιστημονικού και επαγγελματικού κύρους, η οποία απαρτίστηκε από δύο μέλη της EASA, το Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και δύο μέλη από τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών.

Ειδικά για την ΑΠΑ, ολοκληρώθηκε το πόρισμα της Επιτροπής και απέμενε η συνεδρίαση της Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών & Διαφάνειας της Βουλής. Η νέα ηγεσία του Υπουργείου όμως, κατά την πάγια τακτική της κυβέρνησής σας, δηλαδή το «ράβε-ξήλωνε», αντί να επισπεύσει τις σχετικές διαδικασίες, τις ακύρωσε και εξέδωσε νέα πρόσκληση μόνο για την ΥΠΑ, τηρώντας «σιγή ιχθύος» για την ΑΠΑ, σημειώνοντας σοβαρότατες καθυστερήσεις.

Τελικά, η νέα διοίκηση στην ΥΠΑ ορίστηκε 6 μήνες μετά την ανάληψη της κυβέρνησης από τη ΝΔ, με την επιλογή μάλιστα τριών συνταξιούχων της Πολεμικής Αεροπορίας, ως αποτέλεσμα του μοναδικού επιπλέον όρου της διακήρυξης σε σχέση με εκείνη του ΣΥΡΙΖΑ, την υποχρέωση πενταετούς εμπειρίας στην αντιμετώπιση αεροπορικών κρίσεων. Είχαμε εκφράσει τότε τις ενστάσεις μας στην Επιτροπή και μάλιστα είχατε τονίσει ότι για τη διοίκηση της ΥΠΑ πρέπει να έχουμε μια διαφορετική θεώρηση, αφού είναι μια σύγχρονη υπηρεσία, που κοιτάει το μέλλον και την καινοτομία, που συνδυάζεται με την πολιτική των μεταφορών και δη των συνδυασμένων μεταφορών, αλλά και του management, δε θα ξαναστρατικοποιήσουμε την πολιτική αεροπορία.

Όσο για την ΑΠΑ, έφτασε ο Ιούλιος του 2020 για να οριστεί νέος Διοικητής ο κ. Τσίτουρας, ο οποίος μάλιστα δε διέθετε αναγνωρισμένο πτυχίο».

Περνώντας στο ν/σ, η κ. Πέρκα τόνισε πως δεν υπάρχει γενικότερα διαφωνία σχετικά με τη θέση ενός πλαισίου για τη διερεύνηση των ατυχημάτων και την ασφάλεια στις αεροπορικές και τις σιδηροδρομικές μεταφορές. Το ζήτημα όμως δεν είναι το προτεινόμενο από το κυβερνητικό πλαίσιο, με τη σύσταση του Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών, έχει τις προϋποθέσεις για να είναι λειτουργικό και μηχάνημα.

Ξεκινώντας με τη διερεύνηση των σιδηροδρομικών ατυχημάτων από τον Οργανισμό, η Βουλευτής Φλώρινας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, αφού σχολίασε την πολύ μικρή αναφορά που έχει στο ν/σ, τόνισε ότι δεν τηρούνται οι βασικοί όροι που θέτει η Οδηγία (ΕΕ) 2016/798. Μεταξύ άλλων:

1. Τίθενται πολλά ζητήματα ανεξαρτησίας του Οργανισμού. Ο μη ανεξάρτητος αυτός Οργανισμός θα δίνει εντολές σε μια Ανεξάρτητη Αρχή, όπως είναι η ΡΑΣ – κάτι που επισημαίνουν και σε επιστολές τους εργαζόμενους της ΡΑΣ, οι οποίοι μάλιστα προβλέπουν αντιδράσεις από τα κοινοτικά όργανα. «Βλέπουμε άλλωστε πώς σέβεστε τους θεσμούς και τις αρχές», επεσήμανε η κα Πέρκα.

2. Ενώ ο Οργανισμός, με βάση τις κοινοτικές επιταγές, θα πρέπει να έχει επαρκείς πόρους, δεν γίνεται καμιά αναφορά στο ν/σ για τις αποζημιώσεις των διερευνητών σιδηροδρομικών ατυχημάτων.

3. Δεν προβλέπεται μονιμότητα του φορέα, με τουλάχιστον ένα άτομο ικανό να επιτελεί τα καθήκοντα του υπεύθυνου διερεύνησης σε περίπτωση ατυχήματος ή συμβάντος.

«Τα παραπάνω μας δημιουργούν έντονο προβληματισμό σε σχέση με τη λειτουργία του Οργανισμού. Ένας Οργανισμός που θα συσταθεί εν μέσω μεγάλης συχνότητας σιδηροδρομικών ατυχημάτων και συμβάντων τα τελευταία δύο χρόνια, τα οποία δυστυχώς δεν προβλέπεται να μειωθούν, γιατί ακούμε συνεχώς εξηγήσεις για το έργο της συντήρησης του δικτύου μέσω ΣΔΙΤ, μέχρι τότε όμως, γίνεται κυρίως «πυροσβεστική» συντήρηση. , με πολύ περιορισμένους πόρους.

Διαβάζουμε στον Τύπο ότι η προκήρυξη του πρώτου από τα τρία ΣΔΙΤ προγραμματίζεται για το 2023, με στόχο ο ανάδοχος να αναλάβει μέσα στο 2024. Επομένως, είμαστε ακόμα στην αναμονή να «οργανωθεί» η συντήρηση, με τη συνεργασία ΟΣΕ – ΥΠΟΜΕ, μέσω ενός διαγωνισμού – πρωτοφανές, δεν κάνετε απευθείας ανάθεση – οπότε προβλέπεται και μεγάλη καθυστέρηση.

Μεγάλες όμως είναι και οι ευθύνες της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, με αυτό το πεπαλαιωμένο τροχαίο υλικό που διαθέτει, το οποίο αποτελεί πιθανή αιτία ατυχήματος. Αναφέρω χαρακτηριστικά την περιοχή μου, όπου ευτυχώς μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει μεν ατύχημα, αλλά οι καθυστερήσεις, ακόμα και ακυρώσεις δρομολογίων λόγω βλάβης συρμών στη γραμμή Φλώρινα-Θεσσαλονίκη είναι καθημερινό φαινόμενο».

Η κ.Πέρκα συνέχισε με τη διερεύνηση των αεροπορικών ατυχημάτων, όπου ισχύουν αντίστοιχοι προβληματισμοί σε ό,τι αφορά στο αν πληρούνται οι κοινοτικές επιταγές, με την πρώτη υπονόμευση της ανεξαρτησίας του Οργανισμού, αφού, όπως ήδη αναφέρθηκε, δεν πρόκειται για μια ανεξάρτητη αρχή. Μάλιστα, με εντολή του Υπουργού, μπορεί να μεταταχθεί στον Οργανισμό υπαλλήλων από την ΑΠΑ και την ΡΑΣ, χωρίς να απαιτείται η γνώμη των διοικητικών τους, δηλαδή βάλλεται και η ανεξαρτησία αυτών των αρχών.

Επιπλέον, δεν δόθηκαν πειστικές απαντήσεις από τον Υπουργό σε σχέση με τις αμοιβές των διερευνητών από τα αδιάθετα ποσά του Eurocontrol και ότι τελικά δεν υπάρχει οικονομική σχέση μεταξύ ελεγκτών και ελεγχόμενων. Ενώ παράλληλα, δεν έχει απαντηθεί το ερώτημα, πώς τελικά δεν μετέχει ο Οργανισμός στα έσοδα του Eurocontrol, αφού δεν είναι πάροχος αεροναυτιλίας.

Η κ.Πέρκα έκλεισε την τοποθέτησή της με εκτενή αναφορά στη σύσταση και τη λειτουργία της ΑΠΑ επί της κυβέρνησης ΝΔ. Είπε χαρακτηριστικά: «Δεν γίνεται να μη σχολιάσω και μια βασική παράλειψη, αν πρόκειται για παράλειψη, του ν/σ. Δεν προβλέπεται ποια είναι η Αρχή που παρεμβαίνει άμεσα για τη διερεύνηση ενός ατυχήματος. Μέχρι την ψήφιση του Ν4757/2020, παρενέβαινε η κατά τόπους Αεροπορική Αρχή – τα λέγαμε και σ’ αυτό το ν/σ κ. Υπουργέ – ως καθ’ ύλην και κατά τόπον αρμόδια Προανακριτική Αρχή (για μαρτυρικές καταθέσεις, διενέργεια αλκοτέστ, συντονισμό διάλυσης τραυματιών και επιζώντων, για την ενεργοποίηση του Σχεδίου Διαχείρισης Ανθρώπινων Απωλειών της ΓΓ Πολιτικής Προστασίας κτλ).

Όλα τα παραπάνω όμως πλέον είναι αδύνατον να διενεργηθούν τοπικά στους ελληνικούς αερολιμένες, αφού το προανακριτικό έργο πραγματοποιεί η ΑΠΑ από την Αθήνα. Εξ όσων γνωρίζω, οι έλεγχοι είναι ελάχιστοι, γι’ αυτό το προηγούμενο καλοκαίρι είχαμε πρωτοφανώς τόσα πολλά σε αριθμό συμβάντα, αλλά και ατυχήματα. Αναφέρω ένα πρόσφατο, στις 15.12.2022, όπου έπεσε αεροπλάνο με έναν νεκρό στα όρια ευθύνης του αερολιμένα Ηρακλείου. Η Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων δεν ήρθε ποτέ, ενώ η ΑΠΑ ήρθε για προανάκριση σχεδόν ένα μήνα μετά το ατύχημα.

Σπεύσατε κ. Υπουργέ,να πω ότι δεν πρέπει να κινδυνολογούμε και να μιλάμε για έλλειψη ασφάλειας στα ελληνικά αεροδρόμια. Εγώ θα επιμείνω όμως και θα πω ότι υπάρχει αντικειμενική αδυναμία εποπτείας των 40 πολιτικών αερολιμένων, των δεκάδων ελικοδρομίων και των υδατοδρομίων από την Αθηνοκεντρική και εν πολλοίς ανύπαρκτη ΑΠΑ, η οποία δεν φτάνει για να πληρώσει το τεράστιο κενό ασφαλείας (safety and security) που έχει δημιουργηθεί στα ελληνικά αεροδρόμια.

Δημιουργήσατε μια μικρή, ασθενική και άνωθεν ελεγχόμενη ΑΠΑ, που εξυπηρετεί αποκλειστικά και μόνο τα ιδιωτικά συμφέροντα που επιθυμούν αεροδρόμια – ξέφραγα αμπέλια, μέσω της ανέλεγκτης πλέον παραβίασης της αεροπορικής νομοθεσίας και που δρουν σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος και των δικαιωμάτων των επιβατών, με γνώμονα τη μεγιστοποίηση του κέρδους τους. Για να μην επεκταθώ στην πανδημία, όπου, κατά παγκόσμια πρωτοτυπία, χαρακτηρίστηκε γεγονός ευθύνης του Ελληνικού Δημοσίου.

Στην περίπτωση των αεροδρομίων στη μεθόριο με την Τουρκία (Αερολιμένες Μυτιλήνης, Χίου, Σάμου, Κω, Ρόδου, Καστελόριζου κ.α.), η ανυπαρξία δημοσίου ελέγχου διακυβεύει και την Εθνική Ασφάλεια, την στιγμή μάλιστα που κάποια αεροδρόμια έχουν παραχωρηθεί στην Fraport και μαζί μ’ αυτά κι ο έλεγχος, γιατί ο έλεγχος έχει τη μεγάλη σημασία, η οποία όχι μόνο διαχειρίζεται το δεύτερο μεγαλύτερο αερολιμένα της Τουρκίας, αυτόν της Αττάλειας, αλλά εξυπηρετεί και απευθείας πτήσεις προς το παράνομο αεροδρόμιο Ercan (Τύμβου) στην Κατεχόμενη Κύπρο.

Αυτές είναι λοιπόν οι συνθήκες, στις οποίες έρχεται να προστεθεί αυτός ο Οργανισμός για τη διερεύνηση σιδηροδρομικών και αεροπορικών ατυχημάτων, για τον οποίο φοβάμαι ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις ορθής και αποτελεσματικής λειτουργίας».

TOP