Να εμπλέξει τις τοπικές κοινωνίες στο Ταμείο Απανθρακοποίησης των νησιών η κυβέρνηση
Ερώτηση προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Με την υπογραφή της τριμερούς σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, συστάθηκε, τον Νοέμβριο του 2024, το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών.
Μέσω του Ταμείου διατίθενται στην Ελλάδα, προς δημοπράτηση, 25 εκατ. δικαιώματα εκπομπών CO2 από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την απανθρακοποίηση των ενεργειακών συστημάτων των ελληνικών νησιών.
Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι καταρχήν διαθέσιμοι πόροι του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νησιών, με το βασικό σενάριο τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών, διαμορφώνονται στα 1,6 δισ. ευρώ. Ποσό που υπολογίζεται ότι μπορεί ακόμη και να διπλασιαστεί τα επόμενα δυο (2) χρόνια, αν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις αύξησης της τιμής των δικαιωμάτων, φτάνοντας δηλαδή τα 3 δισ. ευρώ επιχορηγήσεων.
Η χρηματοδότηση του Ταμείου θα κατευθύνεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: νέες εγκαταστάσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), διασυνδέσεις των Νησιών, εγκαταστάσεις για την αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ.
Σε αυτό το πλαίσιο οι οργανώσεις Electra Energy, REScoop.eu (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενεργειακών Κοινοτήτων) και Greenpeace Greece επισημαίνουν, σε κοινή τους επιστολή προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ότι είναι κρίσιμο οι επενδύσεις που θα στηριχθούν να συμπεριλαμβάνουν έργα τα οποία ανήκουν στους ίδιους τους κατοίκους των νησιών.
Ένα τέτοιο εργαλείο αποτελούν οι ενεργειακές κοινότητες, μέσω των οποίων μπορεί να επιτευχθεί η ευρεία κοινωνική αποδοχή για τις ΑΠΕ. Αναφέρονται επίσης στις κάτωθι υφιστάμενες και σε λειτουργία ενεργειακές κοινότητες στον ευρύτερο ελληνικό νησιωτικό χώρο, οι οποίες με τα έργα τους προάγουν την κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Ενεργειακή Κοινότητα ΜΙΝΩΑ (Κρήτη): με >2 MW σε ολοκληρωμένα έργα ΑΠΕ, η ΜΙΝΩΑ αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες ενεργειακές κοινότητες στην Ελλάδα, παρέχοντας καθαρή & φθηνή ενέργεια σε εκατοντάδες νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Κρήτη. Στη ΜΙΝΩΑ συμμετέχει και η Περιφέρεια Κρήτης, καθώς και πολλοί Δήμοι
Ενεργειακή Κοινότητα Ηλιοτρόπιο (Λέσβος): με το πρώτο φωτοβολταϊκό έργο 100 kwp υπό-ολοκλήρωση, το Ηλιοτρόπιο προωθεί την κοινωνική οικονομία και την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας στο νησί της Λέσβου.
Ενεργειακή Κοινότητα Βροντάδος (Χίος): με δύο μικρά φωτοβολταϊκά έργα (30 & 35 kwp) εγκατεστημένα σε στέγες, η πρώτη ενεργειακή κοινότητα της Χίου πρωτοπορεί στην καινοτόμα αξιοποίηση του χώρου.
Οι οργανώσεις αναφέρονται επιπλέον, σε ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καλεί τα Κράτη Μέλη της ΕΕ να διασφαλίσουν τη συμπερίληψη των τοπικών κοινωνιών κατά τη χάραξη στρατηγικών (ενεργειακών) πολιτικών.
Καλούν το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος να θεσπίσει μια ανοιχτή, διαφανή και συμπεριληπτική διαδικασία επιλογής των έργων που θα στηριχθούν από το Ταμείο Απανθρακοποίησης. Σημειώνουν τέλος, πως η άμεση συμμετοχή και συν-ωφέλεια των κατοίκων των νησιών στα εν λόγω έργα, θα διασφαλίσει την κοινωνική αποδοχή και συνοχή.
Επειδή η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με την κοινωνία εκτός
Επειδή οι πολίτες πρέπει να εμπλέκονται ενεργά στην ενεργειακή μετάβαση
Επειδή η μετάβαση δεν μπορεί να γίνει με την κοινωνία απέναντι
Ερωτάται ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας:
- Με ποιον τρόπο θα εμπλέξει τις τοπικές κοινωνίες στα έργα του Ταμείου Απανθρακοποίησης;
- Προτίθεται να συμπεριλάβει τις ανωτέρω εν λειτουργία Ενεργειακές Κοινότητες;
- Προτίθεται να συνεργαστεί με τους Δήμους ώστε να λάβουν χρηματοδότηση για σχετικά έργα ΑΠΕ;
- Με ποια κριτήρια και με ποια διαδικασία θα επιλεχθούν οι επενδύσεις που θα λάβουν χρηματοδότηση από το Ταμείο;
- Ποιο είναι το ακριβές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των επενδύσεων από το εν λόγω Ταμείο, και πότε/πώς θα υπάρξει ευκαιρία για δημόσια διαβούλευση και συμμετοχή;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Ζεϊμπέκ Χουσεϊν
Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος)
Τζούφη Μερόπη
Τσακαλώτος Ευκλείδης
Φερχάτ Οζγκιούρ
Φωτίου Θεανώ
