Η Π. Πέρκα για την χρηματοδότηση της μετάβασης στις λιγνιτικές περιοχές: «κάνω πολύ συγκεκριμένες ερωτήσεις και εισπράττω μόνο ασάφεια»

Συζητήθηκε σήμερα η επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτή Φλώρινας και Αναπλ. Τομεάρχη Περιβάλλοντος & Ενέργειας της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ Π. Πέρκα, με θέμα τη χρηματοδότηση μετάβασης στις λιγνιτικές περιοχές και την κατανομή των πόρων. Η κ. Πέρκα ανέφερε:

«Κύριε Υπουργέ, όπως αναφέρεται στο Υπόμνημα Κατανόησης Βασικών Αρχών (concept paper) του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΠΔΑΜ) 2021-2027, ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε €1.617.716.955. Ο προϋπολογισμός αυτός αποτελείται από το μερίδιο των 755 εκατομμυρίων ευρώ της Ελλάδας που προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΕΤΔΜ), συμπληρωματικούς πόρους από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ+) και ένα προκαθορισμένο ποσοστό 15 % εθνικής συγχρηματοδότησης.

Ο προϋπολογισμός αυτός του ΠΔΑΜ κρίνεται ανεπαρκής, αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι πόροι αυτοί καλούνται να καλύψουν όχι μόνο τις επείγουσες και διογκωμένες ανάγκες μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών στη Δυτική Μακεδονία – Φλώρινα, Κοζάνη δηλαδή – και στη Μεγαλόπολη, αλλά και τη μετάβαση των νησιών. Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης. Παράλληλα δεν έχει ανακοινωθεί προγραμματισμός ή σχέδιο για τους άλλους δύο πυλώνες του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης. Είδαμε μια συμφωνία με την ΕΤΕπ που είναι ο ένας πυλώνας, αλλά δεν είδαμε διευκρινίσεις. Η Ελλάδα κατατάσσεται 9η στην κατανομή των πόρων της ΕΤΔΜ στην ΕΕ-27, παρά την ταχύτητα της εμπροσθοβαρούς απολιγνοποίησης. Για παράδειγμα, χώρες όπως της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, οι χώρες δεν συζητούν ακόμη για πλήρη απολιγνιτοποίηση, θα λάβουν μόνο από το ΕΤΔΜ (χωρίς δηλαδή τη μόχλευση από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ+) σχεδόν 1,2 € δις. και €2 δις. αντίστοιχα, έναντι των 755 εκ. που παίρνει η χώρα μας.

Επίσης, υπάρχουν διαθέσιμα για τη μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών που είναι και 65 εκατομμύρια ευρώ που συγκεντρώνονται από τη δημοπρασία δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα την περίοδο 2018-2020, αυτά βέβαια ακόμα δεν έχετε αξιοποιήσει.

Με βάση αυτά λοιπόν, σας ερωτούμε:

1. Προτίθεται η κυβέρνηση να αυξήσει τους πόρους του ΠΔΑΜ 2021-2027 (ΕΤΔΜ, ΕΤΠΑ, ΕΚΤ+), καθώς, σύμφωνα με τον Κανονισμό που διέπει την ΕΤΔΜ, οι συμπληρωματικοί πόροι της ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ+ που θα διεξαχθούν για σκοπούς μετάβασης μπορεί να είναι ως και 3 φορές περισσότεροι από αυτούς του ΕΤΔΜ; Ποια η κατανομή των πόρων μεταξύ των τριών εδαφικών σχεδίων δίκαιης μετάβασης του ΠΔΑΜ 2021-2027;

2. Προτίθεται η κυβέρνηση να επαναφέρει το μερίδιο που διοχετεύεται στις λιγνιτικές περιοχές στο 6% που ήταν το 2018 και το 2019 και με μια ξαφνική απόφαση ο κ. Ο Χατζηδάκης το κατέβασε στο 1%, πριν αποχαιρετίσει το Υπουργείο; Πώς προτίθεται να κινηθεί η κυβέρνηση συνολικά στην πολιτική διαμοιρασμό των δημοσίων εσωτερικών από τη δημοπρασία δικαιωμάτων CO2 και ειδικά σε ό,τι αφορά το μερίδιο που διοχετεύεται στις λιγνιτικές περιοχές; Και εν τέλει αν προτίθεται η κυβέρνηση να παγιώσει το μερίδιο των λιγνιτικών περιοχών στο 6%, μια απόφαση που θα προσφέρει ένα απολύτως αναγκαίο συμπλήρωμα στους μέχρι στιγμής πολύ περιορισμένους πόρους για τη δίκαιη μετάβαση».

Η απάντηση Αμυρά

Στην απάντησή του ο Υφ. Γ. Ο Αμυράς ανέφερε ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έφερε πολύ πιο μπροστά σε όλα τα χρονικά διαγράμματα για την απολιγνοποίηση και την απανθρακοποίηση της οικονομίας της χώρας, ως ύψιστη προτεραιότητα για τα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής, καθώς έχει ως σχέδιο την εξασφάλιση των θέσεων εργασίας.

Σχηματικά ανέφερε ότι εκπονήθηκαν τα εδαφικά σχέδια δίκαιης μετάβασης για τον προσδιορισμό των εδαφών επηρεάζονται αρνητικά σε μεγαλύτερο βαθμό, όπου περιγράφονται οι δράσεις που πρέπει να αναλυθούν για τον στόχο της κλιματικής δυσμενούς οικονομίας ως το 2050.

Ο κ. Ο Αμυράς κάλυψε το σύνολο του χρόνου της πρωτομιλίας του αναλύοντας τις μέχρι τώρα ενέργειες του ΥΠΕΝ για την απολίνωση και τα ΕΣΔΜ και κατέληξε αναφέροντας ότι τα εθνικά μερίδια των πόρων υπολογίστηκαν με την εφαρμογή 5 ειδικών κριτηρίων: α. εκπομπές βιομηχανικών εγκαταστάσεων, β. απασχόληση στον κλάδο εξόρυξης, γ. απασχόληση στη βιομηχανία, δ. στην παραγωγή τύρφης και ε. παραγωγή πετρελαιούχου σχιστολίθου. Σταθμίστηκαν με βάση την εθνική ευημερία και αποδόθηκε προτεραιότητα στις περιοχές λιγνίτη και λιθάνθρακα. Τυχόν πρόσθετοι πόροι θα δοθούν επικουρικά με τη μεθοδολογία που προβλέπει την ΕΣΕΚ.

Τέλος, ανέφερε ότι η δυνατότητα μεταφοράς πόρων από την ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ προτάθηκε από την κυβερνητική επιτροπή του ΣΔΑΜ στο αρμόδιο Υπ. Ανάπτυξης και Επενδύσεων, το οποίο και ενέκρινε τη μεταφορά πόρων ενισχύοντας σημαντικά τον προϋπολογισμό του ΠΔΑΜ 2021-2027 και δεσμεύτηκε να καταθέσει ηλεκτρονικά τους σχετικούς πίνακες με τα ποσά.

Η δευτερολογία της Π. Πέρκα: «Τα εδαφικά σχέδια σας βρίθουν αοριστολογιών»

«Η αλήθεια είναι ότι περίμενα πολύ μεγαλύτερη ασάφεια στην απάντησή σας, κ. Αμυρά τον τελευταίο καιρό κάνω συνέχεια συγκεκριμένες ερωτήσεις και δεν παίρνω απαντήσεις. Ξεκινώ και λέει για την κλιματική κρίση και την απολιγνιτοποίηση… να σας πω λοιπόν ότι ο Αλέξης ο Τσίπρας ήταν εκείνος που υπέγραψε την πράσινη συμφωνία. Από κει και πέρα ​​όμως είμαστε μέσα στην ασάφεια. Έχει περάσει δύο χρόνια, το masterplan για τη δίκαιη μετάβαση έβριθε αοριστολογιών και ήρθαν τα εδαφικά και τα κοιτάμε και είναι ακόμα πιο αόριστα. Δεν ακολουθούν τον Κανονισμό Δίκαιης Μετάβασης, αντί να γίνουν σε επίπεδο NUTS 3 δηλαδή νομού, έχουν γίνει 3 εδαφικά, το τρίτο είναι Βόρειο και Νότιο Αιγαίο και Κρήτης, μαζί, ένα.

Δεν ξέρω όλα αυτά πώς θα εγκριθούν και πώς θα περάσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιφυλάσσομαι, γίνεται πρόχειρη δουλειά και κυρίως δεν είναι συγκεκριμένος και ο χρόνος περνάει. Ναι μεν εμπροσθοβαρής απολιγνιτοποίηση, αλλά χρειάζεται πολύ σοβαρό σχεδιασμό, ο οποίος, λυπάμαι που σας το λέω, αλλά δεν υπάρχει. Αυτή τη στιγμή οι τοπικές κοινωνίες μετρούν 3500 χαμένες θέσεις εργασίας, χωρίς στο βραχυπρόθεσμο ορίζοντα να δούμε να γίνει κάτι. Πόσες θέσεις εργασίας; Μιλάμε για τα εδάφη και μια και τα ανοίξατε, για να τα δείτε κι αυτά.

Δεν έχει προχωρήσει ο χωρικός σχεδιασμός, αυτές οι περιβόητες επενδύσεις που στα εδαφικά σχέδια για έναν περίεργο λόγο λείπουν, ενώ υπάρχουν στο αρχικό σχέδιο, στο masterplan, είναι όλα αόριστα, επενδύσεις εκεί, επενδύσεις άλλων. Ακόμα κι αν γίνουν, οι άνθρωποι που χάνουν σήμερα τη δουλειά τους, μέχρι να γίνουν δεν έχουν δουλειά. Και δεν υπάρχει καμιά πρόβλεψη. Κι εμείς λέμε, ξεκινήστε τα έργα των αποκαταστάσεων των εδαφών. Ποιων εδαφών; Δεν έχει προχωρήσει ο χωρικός σχεδιασμός και περιμένουμε να έρθει στη Βουλή η σύμβαση ΥΠΕΝ και ΔΕΗ για να δούμε ποια είναι τα εδάφη, ποιες είναι οι ζώνες απολιγνοποίησης που θα αποκατασταθούν κτλ. Άρα έχουμε δίκιο που διαμαρτυρόμαστε και αγωνιζόμαστε μαζί με τις τοπικές κοινωνίες.

Σε ό,τι αφορά την ουδετερότητα και την πράσινη μετάβαση, τοποθετηθήκαμε. Δυστυχώς όμως βλέπουμε ότι η κυβέρνησή σας προωθεί έργα φυσικού αερίου, το οποίο είναι ορυκτό αέριο, έχει κλείσει τηλεθερμάνσεις, όπως της Φλώρινας και της Μεγαλόπολης για να βάλει φυσικό αέριο, έργα που έχουν πάλι ημερομηνία λήξης. Δεν πάει σε απανθρακοποίηση, δεν αρκεί η απολιγνιτοποίηση. Αυτά για να ξέρουμε τι λέμε.

Τώρα σε ό,τι αφορά στην ΕΤΕπ και τους άλλους πυλώνες. Επιμένουμε να λέμε – γιατί έκανα μια ερώτηση και στον κ. Σκυλακάκη για το Ταμείο Ανάκαμψης. Στο εν λόγω Ταμείο για την απολιγνιτοποίηση είδαμε μόνο 242 εκ. ευρώ για εδάφη 60.000 στρέμματα από τα 250.000 συνολικά, με αυτή την αοριστία. Και τώρα βλέπουμε τα εδαφικά και επανέρχομαι στις ερωτήσεις μου και θα ήθελα να μου πείτε τουλάχιστον «θα δείτε και θα εξετάσουμε». Πώς θα γίνει η κατανομή των πόρων, πόσους πόρους επιπλέον ζήτησε η Κυβέρνηση και γιατί δεν τους πήραν; Κι εδώ να σημειώσω ότι η κυβέρνηση έχει χάσει στη διαπραγμάτευση με την Ευρώπη, γιατί ενώ έκανε πρώτη την απολιγνιτοποίηση, για τους πόρους, για την κατανομή τους, δε λήφθηκε υπόψη η ‘εμπροσθοβαρής’, ο χρόνος δηλαδή, αλλά δε λήφθηκε προσοχή και η εξάρτηση. των λιγνιτικών περιοχών, της ΑΕΠ τους, από το λιγνίτη.

Γιατί θα ήθελα αν μπορώ να μου δώσετε έναν ορίζοντα ποτέ θα έχουμε Σχέδια και συγκεκριμένες επενδύσεις. Να υπενθυμίσω ότι ο Κανονισμός Δίκαιης Μετάβασης προβλέπει ότι τα εδαφικά που πρέπει να περιέχουν όχι μόνο όλα αυτά που είπατε, αλλά και ποιος επενδυτής που κάνει, τι και δεν υπάρχει τίποτα απ’ όλα αυτά.

Και κυρίως, επιμένω στη χρηματοδότηση. Θα έρθουν παραπάνω πόροι από τα δύο ταμεία, μια και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης το χάσαμε, απ’ ότι φαίνεται πήραμε τους λιγότερους πόρους από όλες τις χώρες; Σε ποιες επενδύσεις και πώς αυτά θα διαμοιραστούν;

Κι επίσης κ. Αμυρά, κάτι που είναι πολύ σοβαρό είναι το λιγνιτικό τέλος του 6%. Θα το επαναφέρετε το 6%; Έχουμε πάρει υποσχέσεις, αλλά ακόμα περιμένουμε, είμαστε στο 1%».

Η δευτερολογία Αμυρά

Ο κ. Υφυπουργός ανέφερε ότι ενθυμούμενος τα προηγούμενα χρόνια πως όποτε η ΝΔ κατέβαζε προτάσεις για απολιγνιτοποίηση, ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν πολύ επιφυλακτικός (!). Σε σχέση με το ‘λιγνιτόσημο’ δήλωσε πως η κυβέρνηση βρίσκεται σε διαβούλευση με ομάδες, ομάδες και κατοίκους για την αύξηση των ποσοστών που δικαιούνται οι υπό απολιγνοποίηση περιοχών -αφού η δική της κυβέρνηση ήταν αυτή που μείωσε από 6% σε 1%.

Τέλος, δήλωσε ευθαρσώς ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν προχώρησε τίποτα για την απολίνωση της χώρας, ξεχνώντας ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ήταν αυτή που υπέγραψε την πράσινη συμφωνία του Παρισιού, δημιούργησε το πρώτο εθνικό ταμείο δίκαιης μετάβασης, ανέθεσε στην Παγκόσμια Τράπεζα την εκπόνηση σχεδίου και όλα αυτά. με ορίζοντα απολιγνισμού το 2032. Σχεδίαζε με λίγα λόγια μια δίκαιη και ομαλή μετάβαση.

TOP