Π. Πέρκα: «Τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ) των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης (ΖΑΠ) στο τέλος του 2023 απαντάει το ΥΠΕΝ»

Δήλωση της Αναπλ. Τομεάρχη Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ -ΠΣ και Βουλευτή Φλώρινας

Από τις απαντήσεις τόσο του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), όσο και του Συντονιστή του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ) στην ερώτηση μου για την πρόοδο της ΕΠΣ στο ΖΑΠ, φαίνεται η τελείως διαφορετική προσέγγιση που έχουμε ως προς το θέμα του χωροταξικού – πολεοδομικού σχεδιασμού της ΕΠΣ και τις αποκαταστάσεις των εδαφών των λιγνιτικών περιοχών. Η απάντηση βγάζει είδηση, δημιουργώντας και άλλα ερωτηματικά. Είναι σαφές ότι ο κοινοβουλευτικός έλεγχος αποδίδει καρπούς.

Η ΕΠΣ του ΖΑΠ στο τέλος του 2023

Τα είδη που προκύπτουν από την απάντηση του Συντονιστή του ΣΔΑΜ, είναι αυτό που φοβόμασταν και λέγαμε από την πρώτη στιγμή. Η ΕΠΣ πυρήνων των ΖΑΠ θα ολοκληρωθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2023. Πάει και η διαδικασία των ελπίδων περί ορθής μετάβασης. Δηλαδή το 2023 θα κλείσουν οι υφιστάμενες λιγνιτικές μονάδες, και τα τέλη του 2023 θα γίνουν τα ΕΠΣ των πυρήνων ΖΑΠ. Επομένως η αποκατάσταση των εδαφών βάσει των νέων χρήσεων (repurposing) θα γίνει, όπως προκύπτει σαφώς από την απάντηση, από το 2024 και μετά. Να θυμίσουμε ότι στη μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας για τον οδικό χάρτη μετάβασης της Δυτικής Μακεδονίας, η όλη διαδικασία της μετάβασης ξεκίνησε από τις προτεινόμενες νέες χρήσεις σε διαβούλευση με την τοπική κοινωνία και στη συνέχεια το ΣΔΑΜ. Η κυβέρνηση τα έκανε ανάποδα.

Μας λένε μάλιστα ότι για τα ΕΠΣ απαιτούνται: (α) Κύρια μελέτη του Ε.Π.Σ. (πολεοδομικού χαρακτήρα), (β) Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), (γ) Μελέτη γεωλογικής καταλληλότητας και (δ) Μελέτη οριοθέτησης υδατορεμάτων και ως εκ τούτου είναι μια χρονοβόρα διαδικασία. Πότε θα γίνει η ανάθεση όλων αυτών των μελετών; Θα διαγωνισμοί για κάθε μία από αυτές τις μελέτες; Εμείς αυτά τα γνωρίζουμε, όπως υπάρχουν και άλλες μελέτες που απαιτούνται και δεν αναφέρετε, και για αυτό σας λέγαμε ότι ακολουθείτε λανθασμένη διαδικασία. Δυόμιση χρόνια μετά την εξαγγελία της απολιγνοποίησης, σήμερα παραδίδονται ότι η ΕΠΣ των πυρήνων της ΖΑΠ θα πάνε τέλη 2023.

Προέγκριση της ΕΠΣ

Ως λύση επιτάχυνσης της διαδικασίας προτείνουν τις προεγκρίσεις της ΕΠΣ. Θυμίζουμε ότι στο ν/σ για την απολιγνιτοποίηση, τροποποίησαν για ακόμα μια φορά την ΕΠΣ και επανέφεραν την κατήργηση από τον πρώην υπουργό, υποχρεωτική προέγκριση της ΕΠΣ.

Μας λένε λοιπόν ότι στην περίπτωση των επενδύσεων στη Μεταποίηση και στα Επιχειρηματικά Πάρκα, η διαδικασία που μπορεί να προχωρήσει χωρίς να έχουμε την ΕΠΣ, αρκεί να έχουμε την προοπτική της ΕΠΣ, μια πολύ πιο σύντομη διαδικασία.

Τι θα γίνει όμως με τις άλλες περιπτώσεις επενδύσεων; Και πότε θα είναι έτοιμα τα ΕΠΣ προς την προοπτική;

Τα ΕΠΣ είναι η καρδιά της μετάβασης, επομένως πρέπει να υποβληθούν προηγουμένως σε διαβούλευση, ώστε να δεχτούν οι πολίτες αλλά και οι συμμετέχοντες, ποια είναι τα σχέδια χρήσεων που εκφράζονται και να καταθέσουν τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους. Φοβόμαστε ότι για ακόμα μια φορά θα παραβιαστεί η νομοθεσία και η κοινή λογική και δε θα γίνει η απαιτούμενη διαβούλευση, αφού δεν αναφέρεται πουθενά. Ακόμα και στις προεγκρίσεις της ΕΠΣ, πρέπει να προηγηθεί δημόσια διαβούλευση πριν κατατεθεί η σχετική αίτηση και έκθεση στο Υπουργείο. Μπορεί η τοπική κοινωνία να διαμορφώσει το σχεδιασμό των νέων χρήσεων. Έχει ιδιαίτερη σημασία σε ποια χρονική στιγμή θα γίνει η προέγκριση της ΕΠΣ και τι έχει γίνει ως προς τα εδαφικά σχέδια. Ποια η σχέση μεταξύ της προέγκρισης της ΕΠΣ και των ΕΣΔΙΜ;

Οι λιμενικές περιοχές πρόσφεραν επί σειρά ετών την απαιτούμενη ενέργεια για την ανάπτυξη της χώρας. Πρέπει να μην συμμετέχουν σε μια ανοιχτή διαδικασία, πιο συμμετοχική και πιο συμπεριληπτική, να γνωρίζουν και να πουν οι πολίτες, τι θέλουν να γίνουν. Να συνδιαμορφώσουν τις νέες χρήσεις οι τοπικές κοινωνίες.

Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) ΕΠΣ

Εμείς διαφωνούμε ότι η διαβούλευση επί της ΕΠΣ θα γίνει μόνο στο πλαίσιο του ΣΜΠΕ. Η βασική μας θέση είναι ότι θα πρέπει να υπάρχει διαβούλευση και επί του σχεδιασμού των νέων χρήσεων είναι και όχι μόνο επί των περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτών στο πλαίσιο του ΣΜΠΕ. Προφανώς η διαβούλευση επί της ΣΜΠΕ προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία και είναι πολύ σημαντική. Θεωρούμε όμως ότι δεν αρκεί. Απλάήματα: Θα μπορούσε να αλλάξει ο σχεδιασμός των νέων προτεινόμενων χρήσεων της ΕΠΣ από τα αποτελέσματα της διαβούλευσης της ΣΜΠΕ της ΕΠΣ; Αν όχι, τότε προφανώς είναι προσχηματική διαδικασία. Αν ναι, τότε θα πρέπει να ξαναγίνουν οι σχετικές μελέτες από την αρχή; Πότε θα είναι έτοιμη η ΣΜΠΕ; Κανονικά πρέπει να λάβει χώρα πριν από την έναρξη της ΕΠΣ και να ληφθούν υπόψη τα σχόλια πριν προχωρήσουμε πρακτικά η υλοποίηση των ΕΠΣ και των επιχειρηματικών πάρκων. Με άλλα λόγια η διαβούλευση δεν πρέπει να γίνει κατόπιν εορτής. Επειδή γνωρίζουμε τα εμπόδια που μπορεί να προκληθούν από σύνθετες επενδυτικές, χωροταξικές, περιβαλλοντικές και διοικητικές διαδικασίες, σας λέμε ξανά διαβούλευση και συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας όχι μόνο στη φάση του ΣΜΠΕ αλλά και στον αρχικό σχεδιασμό των χρήσεων γης της ΕΠΣ και βέβαια και πριν την προαγωγή της ΕΠΣ.

TOP