Ο ρόλος της νεολαίας στη Δίκαιη Μετάβαση: Η περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας

Η σημασία της συμπερίληψης των νέων στις πολιτικές διαδικασίες, τις αποφάσεις και τους θεσμούς που επηρεάζουν τη ζωή και το μέλλον τους αποτελεί αναγκαιότητα, η οποία μάλιστα αναγνωρίζεται κι από τον ΟΗΕ. Οι νέοι αποτελούν έναν μείζονα ανθρώπινο πόρο για την ανάπτυξη και δρώντες-κλειδί για την κοινωνική αλλαγή, την οικονομική ανάπτυξη και την τεχνολογική πρόοδο.

Καθώς η Δίκαιη Μετάβαση βρίσκεται σε εξέλιξη σε Ευρώπη και Ελλάδα, με τα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ) να βρίσκονται σε διάφορες φάσης κατάρτισης, αξιολόγησης και έγκρισης, εγείρεται ένα σημαντικό ζήτημα, αυτό του ρόλου και της συμμετοχής της νεολαίας. Πρόκειται για ένα θέμα που έχει αναδειχθεί τόσο κεντρικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο και τοπικά, στα κράτη μέλη.

Ειδικότερα, οι νέοι ηλικίας 15-29 ετών, είναι η γενιά αυτή που θα κληθεί όχι μόνο να εφαρμόσει τον σχεδιασμό της Δίκαιης Μετάβασης που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη σε ορισμένα κράτη της Ευρώπης, ενώ σε άλλα ήδη ολοκληρώνεται, αλλά κυρίως να ζήσει στις πρώην λιγνιτικές περιοχές και στο περιβάλλον που θα διαμορφωθεί από τις αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα. Ως εκ τούτου, η νεολαία πρέπει να κατέχει ενεργό και θεσμικά κατοχυρωμένο ρόλο σε όλες τις φάσεις της Δίκαιης Μετάβασης, από τον σχεδιασμό έως την υλοποίηση και την
παρακολούθηση.

Η μέχρι σήμερα εμπειρία σε Ευρώπη και Ελλάδα από την κατάρτιση των ΕΣΔΙΜ έχει αναδείξει ένα σημαντικό έλλειμμα συμμετοχής των νέων στη Δίκαιη Μετάβαση. Στην πλειονότητα των κρατών μελών, όπως και στην Ελλάδα, η νεολαία είναι απούσα από τον δημόσιο διάλογο και τον σχεδιασμό της μετάβασης. Αυτό έχει ως άμεση συνέπεια οι νέοι των λιγνιτικών περιοχών να μην έχουν λόγο για το μέλλον τους και για τις αποφάσεις που επηρεάζουν καθοριστικά τη ζωή τους. Ο σχεδιασμός που έχει ήδη αποφασιστεί παραμένει άγνωστος σε αυτούς, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την εφαρμογή του αλλά και την επιτυχία της μετάβασης καθεαυτής.

Η παρούσα μελέτη εστιάζει στον ρόλο της νεολαίας στη Δίκαιη Μετάβαση στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, τη μεγαλύτερη λιγνιτική περιοχή της Ελλάδας. Παρουσιάζονται τα τελευταία διαθέσιμα δημογραφικά στοιχεία για την περιοχή και τα χαρακτηριστικά της νεολαίας στη Δυτική Μακεδονία, οι τρέχουσες πολιτικές για τη νεολαία και τη Δίκαιη Μετάβαση σε Ευρώπη και Ελλάδα, οι διαθέσιμοι πόροι για τις πολιτικές που αφορούν τη νεολαία και τη μετάβαση στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο, καθώς και ο ρόλος (ή μη) της νεολαίας στον μηχανισμό διακυβέρνησης της μετάβασης σε Ελλάδα και Ευρώπη. Τέλος, καταλήγει σε προτάσεις πολιτικής για την καλύτερη και αποτελεσματικότερη συμμετοχή της νεολαίας στη Δίκαιη Μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών.

Κατεβάστε τη μελέτη ΕΔΩ

TOP