Ο ρόλος των ενεργειακών κοινοτήτων στη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα

Η ενέργεια αποτελεί κοινωνικό – δημόσιο αγαθό, όχι μόνο γιατί συνιστά προϋπόθεση για
την ικανοποίηση βασικών κοινωνικών αναγκών, αλλά κυρίως διότι αποτελεί βασικό κρίκο
στην οργάνωση της κοινωνικής παραγωγής, στην προστασία του περιβάλλοντος και την
ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής. Για τους λόγους αυτούς είναι κρίσιμο οι πολίτες να
έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης, τόσο στη διαδικασία παραγωγής ενέργειας, όσο και
την επιλογή τεχνολογίας που θα βασίζεται στην αξιοποίηση των τοπικών
πλεονεκτημάτων και των πόρων με σεβασμό στο περιβάλλον στην κατεύθυνση της
βιώσιμης ανάπτυξης. Η παραπάνω θεώρηση δεν παραβλέπει το γεγονός ότι η παραγωγή,
μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας συνεπάγεται κόστος, αλλά αυτό θα πρέπει
να επιμερίζεται με δίκαιο τρόπο σε όσους την απολαμβάνουν χωρίς να επιβαρύνει
ασύμμετρα τους πολίτες και ειδικότερα τα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα.

Οι ενεργειακές κοινότητες αποτελούν ένα νέο υποκείμενο στη διαδικασία της ενεργειακής
μετάβασης. Θεσμοθετήθηκαν πρόσφατα με το νόμο 4513 που τέθηκε σε ισχύ τον
Ιανουάριο του 2018, και έκτοτε, σταδιακά εισήλθαν στην ελληνική ενεργειακή
πραγματικότητα, με το ενδιαφέρον να αποδεικνύεται έντονο ανά τη χώρα. Μέσω της
αυξημένης κοινωνικής συμμετοχής με σεβασμό στις τοπικές ιδιαιτερότητες και τα
πλεονεκτήματα που προσφέρει το παραγωγικό μοντέλο που εισάγουν, οι ενεργειακές
κοινότητες αμφισβητούν στην πράξη το παραδοσιακό συγκεντρωτικό μοντέλο
οργάνωσης και παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αντιπαραβάλλοντας ένα πιο
αποκεντρωμένο μοντέλο όπου οι πολίτες μπορούν να κατέχουν και να χρησιμοποιούν τα
τεχνολογικά μέσα παραγωγής ενέργειας, εισάγοντας ταυτόχρονα την έννοια της
ενεργειακής δημοκρατίας.

Η παρούσα μελέτη έχει ως βασικό σκοπό να αναδείξει το σημαντικό ρόλο που μπορεί να
παίξουν οι πολίτες, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η τοπική αυτοδιοίκηση στη
διαδικασία της ενεργειακής μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα,
εξασφαλίζοντας τη δικαιοσύνη και συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της ενεργειακής
φτώχειας μέσω των δομών των ενεργειακών κοινοτήτων και να ενημερώσει για τις
σχετικές προβλέψεις του θεσμικού πλαισίου και τις δυνατότητες που προσφέρονται μέσω
αυτού. Τέλος, επιχειρεί να αποτυπώσει βασικές κατευθύνσεις σχεδιασμού για την
ανάπτυξη και περαιτέρω θωράκιση του θεσμού των ενεργειακών κοινοτήτων αναφορικά
με την ενδυνάμωση του θεσμικού πλαισίου, τις χρηματοδοτικές δυνατότητες και την
αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας

Κατεβάστε τη μελέτη ΕΔΩ

TOP