ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2021/1056 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 24ης Ιουνίου 2021 για τη θέσπιση του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης

Το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει την πολιτική της Ένωσης για τη συνοχή την περίοδο από το 2021 έως το 2027, στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, συμβάλλει στην εκπλήρωση των δεσμεύσεων της Ένωσης να εφαρμόσει τη συμφωνία του Παρισιού που ενεκρίθη στα πλαίσια της σύμβασης πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (5) («συμφωνία του Παρισιού»), για την προσπάθεια περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας στο επίπεδο του 1,5 °C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, και να υλοποιήσει τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, συγκεντρώνοντας την ενωσιακή χρηματοδότηση σε πράσινους στόχους.

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να υλοποιήσει μία από τις προτεραιότητες της ανακοίνωσης της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2019, με τίτλο: «Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία» και αποτελεί μέρος του επενδυτικού σχεδίου «Βιώσιμη Ευρώπη» το οποίο παρέχει ειδική χρηματοδότηση βάσει του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή, ώστε να αντεπεξέλθει η Ένωση στο κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος της μετάβασης προς μια κλιματικά ουδέτερη και κυκλική οικονομία, στην οποία οι τυχόν εναπομένουσες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αντισταθμίζονται από ισοδύναμες απορροφήσεις.

Η μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη και κυκλική οικονομία αποτελεί, για την Ένωση, έναν από τους σπουδαιότερους στόχους. Στις 12 Δεκεμβρίου 2019 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε την επίτευξη μιας κλιματικά ουδέτερης Ένωσης έως το 2050, σύμφωνα με τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού. Μπορεί η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος να αποβεί προς όφελος όλων μακροπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα δε να παράσχει ευκαιρίες και προκλήσεις για όλους, ωστόσο δεν ξεκινούν τη μετάβασή τους όλες οι περιφέρειες και όλα τα κράτη μέλη από το ίδιο σημείο αφετηρίας ούτε έχουν την ίδια ικανότητα απόκρισης. Μερικά είναι πιο προηγμένα από άλλα, και η μετάβαση συνεπάγεται ευρύτερες κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε εκείνες τις περιφέρειες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από ορυκτά καύσιμα για ενεργειακή χρήση –ιδίως άνθρακα, λιγνίτη, τύρφη και πετρελαιούχο σχιστόλιθο– ή από βιομηχανίες έντασης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Μια τέτοια κατάσταση παρουσιάζει τον κίνδυνο, αφενός, της μετάβασης διαφορετικών ταχυτήτων στην Ένωση, όσον αφορά τη δράση για το κλίμα, και, αφετέρου, του ανοίγματος της ψαλίδας μεταξύ περιφερειών, γεγονός επιζήμιο για την κοινωνική, οικονομική και εδαφική συνοχή.

Για να επιτύχει η μετάβαση, και να γίνει κοινωνικώς αποδεκτή από όλους, πρέπει να είναι δίκαιη και να μην επιφέρει αποκλεισμούς. Γι’ αυτό, η Ένωση, τα κράτη μέλη και οι περιφέρειές τους πρέπει εξαρχής να λάβουν υπόψη τους τις κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της μετάβασης πράττοντας παν το δυνατόν για τον μετριασμό των αρνητικών συνεπειών. Ο προϋπολογισμός της Ένωσης έχει εδώ να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο.

Όπως ορίζεται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και στο επενδυτικό σχέδιο «Βιώσιμη Ευρώπη», ο Μηχανισμός Δίκαιης Μετάβασης θα πρέπει να συμπληρώνει τις άλλες δράσεις στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο από το 2021 έως το 2027. Αναμένεται ότι θα συμβάλει στην αντιμετώπιση των κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών συνεπειών, ιδίως για τους εργαζόμενους που πλήττονται από την μετάβαση της Ένωσης στην κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, συγκεντρώνοντας τις δαπάνες του ενωσιακού προϋπολογισμού στους κλιματικούς και κοινωνικούς στόχους σε περιφερειακό επίπεδο, με υψηλά κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα.

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ), το οποίο συνιστά έναν από τους πυλώνες του
Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης που υλοποιείται στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή. Στόχοι του ΤΔΜ είναι να
μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής μετάβασης, παρέχοντας στήριξη σε εκείνα τα εδάφη και εργαζομένους που πλήττονται περισσότερο, καθώς και να προωθήσει μια ισορροπημένη κοινωνικοοικονομική μετάβαση. Σύμφωνα με τον μοναδικό ειδικό στόχο του ΤΔΜ, οι δράσεις που υποστηρίζει θα πρέπει να συμβάλλουν αμέσως στην άμβλυνση των επιπτώσεων της μετάβασης με τον μετριασμό του αρνητικού αντίκτυπου στην απασχόληση και με τη χρηματοδότηση της διαφοροποίησης και του εκσυγχρονισμού της τοπικής οικονομίας. Ο μοναδικός ειδικός στόχος του ΤΔΜ ορίζεται στο ίδιο επίπεδο και περιλαμβάνεται στους στόχους του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Κατεβάστε τον Κανονισμό ΕΔΩ

TOP